หินภูเขาไฟเกิดขึ้นได้อย่างไร ?
หินภูเขาไฟ (Volcanic rock) หรือ หินอัคนีพุ (Extrusive rock) เกิดจากการปะทุขึ้นมาของแมกมาจากใต้โลกขึ้นสู่ ผิวโลกเป็นลาวาไหลออกมา ซึ่งการปะทุขึ้นมาของแมกมาเกิดขึ้นได้ หลายรูปแบบ เช่น
1. การปะทุแบบไม่รุนแรง เป็นการปะทุตามปล่องหรือรอยแตก รอยแยกของแผ่นเปลือกโลกลาวาไหลหลากเอ่อล้นไป ตามลักษณะภูมิประเทศ ลาวาจะถ่ายโอนความร้อนให้กับบรรยากาศภายนอกอย่างรวดเร็ว ทำให้อะตอมของธาตุ ต่าง ๆ มีเวลาน้อยในการจับตัวเป็นผลึก หินลาวาหลากจึงประกอบด้วยแร่ที่มีผลึกขนาดเล็กหรือเล็กมาก ไม่สามารถมองเห็นและจำแนกผลึกได้ด้วยตาเปล่า เช่น
หินบะซอลต์ เป็นหินที่เกิดจากการเย็นตัวของลาวาที่มีความหนืดน้อย มีปริมาณซิลิกาอยู่ในช่วง 45-52 เปอร์เซ็นต์
หินแอนดีไซต์ เป็นหินที่เกิดจากการเย็นตัวของลาวาที่มีความหนืดปานกลาง มีปริมาณซิลิกาอยู่ในช่วง 52-66 เปอร์เซ็นต์
หินไรโอไรต์ เป็นหินที่เกิดจากการเย็นตัวของลาวาที่มีความหนืดมาก มีปริมาณซิลิกามากกว่า 66 เปอร์เซ็นต์
2. การปะทุแบบรุนแรง เป็นการปะทุแบบระเบิด เกิดตามปล่องภูเขาไฟ ขณะที่แมกมาเกิดปะทุพ่นขึ้นมาด้วยแรง ระเบิดพร้อมกับฝุ่น ก๊าซ เถ้า ไอน้ำ และชิ้นวัตถุที่มีรูปร่างขนาดต่างๆ กันกระเด็นขึ้นไปบนอากาศ ชิ้นวัตถุเหล่านี้อาจเป็นเศษหินและแร่ เย็นตัวบนผิวโลกตกลงมาสะสมตัวทำให้เกิดแหล่งสะสมชิ้นภูเขาไฟ เมื่อแข็งตัวจะเป็นหินชิ้นภูเขาไฟหรือหินตะกอนภูเขาไฟ (pyroclastic rock) ได้แก่ หินทัฟฟ์ (tuff) หินแอกโกเมอเรต (agglomerate) หินพัมมิซ หินสคอเรีย เป็นต้น
หมายเหตุ นักธรณีวิทยาบางคนได้จัดหินตะกอนภูเขาไฟเป็นหินอัคนีแต่บางคนจัดเป็น หินตะกอนเนื่องจากกระบวนการเกิดในช่วง แรกเกิดแบบหินอัคนี แต่ช่วงหลังมีการพัดพาไปสะสมแบบหินตะกอน
ในประเทศไทยพบหินภูเขาไฟที่ใดบ้าง
จากการสำรวจของนักธรณีวิทยา จากกรมทรัพยากรธรณีของประเทศไทย พบหินภูเขาไฟอยู่ในบริเวณต่าง ๆ ของภาคเหนือ ที่ราบภาคกลาง แนวเขาเพชรบูรณ์ ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก และที่ราบสูงโคราช ซึ่งหินภูเขาไฟเหล่านี้จะมีส่วนประกอบของแร่ธาตุต่าง ๆ ตั้งแต่ แร่ธาตุที่มีสีเข้มดำ จนถึงแร่ธาตุที่มีสีจาง หินภูเขาไฟที่พบมีช่วงอายุการเกิดต่างกันที่มีอายุแก่ที่สุดที่พบจะมีอายุ อยู่ในยุคไซลูเรียน ถึงช่วงล่างของยุคเพอร์เมียน (ประมาณ 435 ล้านปี จนถึง 280 ล้านปี) ซึ่งหินภูเขาไฟที่เกิดขึ้นในยุคนี้ ส่วนใหญ่มักจะถูกแปรสภาพกลายเป็นหินแปรไปมากแล้ว ต่อมาในช่วงเวลา ตั้งแต่ตอนบนของยุคเพอร์เมียนถึงตอนล่างของยุคไทรแอสซิก (ประมาณ 250 ล้านปี ถึง 200 ล้านปี) มีหินภูเขาไฟเกิดขึ้นมากในบริเวณต่าง ๆ ของไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือภาคกลางตอนบน และขอบที่ราบสูงตอนล่าง และในช่วงปลายมหายุคซีโนโซอิก (ประมาณ 0.9-0.6 ล้านปี) นับเป็นช่วงสุดท้ายของการเกิดการระเบิดของภูเขาไฟในประเทศไทย ซึ่งทำให้เกิดหินบะซอลต์เป็นส่วนใหญ่
หินพัมมิสคืออะไร?
หิน พัมมิส เกิดขึ้นจากการเย็นตัวของหินหลอมเหลวใต้พื้นโลก หรือที่เราเรียกกันว่า ลาวา ซึ่ง ลาวาเหล่านี้เกิดจากการหลอมละลายหิน และ แร่ธาตุต่างๆ ด้วยความร้อนใต้พื้นโลก ด้วยเหตุนี้ หินลาวาจึงมีสสาร และแร่ธาตุมากมายดังตัวอย่างตารางด้านล่างนี้
Material Percentage
SiO2 Content 62.53 %
CaO Content 3.88 %
MgO Content 0.43 %
Na2O Content 1.14 %
K2O Content 0.58 %
Fe2O3 Content 3.51 %
Al2O3 Content 24.57 %
MnO2 Content 0.12 %
TiO2 Content Less than 0.05
Loss on Ignition 2.92 %
สมาร์ทพอนด์ (Smart Pond) เป็นวัสดุกรองประเภทใหม่สำหรับทดแทนปะการัง ลักษณะภายนอก มีรูพรุน มีความคงทนสูงไม่แตกหักง่าย อายุการใช้งานยืนยาว น้ำหนักเบาทำความสะอาดง่าย มีพื้นผิวจำเพาะมาก มีความทนทานจากการกัดกร่อนของสารเคมีต่างๆในน้ำ ปรับสภาพน้ำให้ค่า Ph อยู่ในสภาพที่คงที่ ช่วยลดกรด และแอมโมเนียที่เกิดจากของเสียจากปลาในน้ำ ในระยะยาว จะช่วยทำให้น้ำใสขึ้น ไม่ต้องเปลี่ยนน้ำบ่อย จึงช่วยทำให้สุขภาพของปลาดีขึ้น
วิธีใช้:
เนื่อง จากสมาร์ทพอนด์มีน้ำหนักเบา ก่อนใช้ควรแช่น้ำทิ้งไว้อย่างน้อยหนึ่งคืนเพื่อชะล้างฝุ่นผงตามธรรมชาติ และให้ผลิตภัณฑ์อุ้มน้ำจนมีน้ำหนัก หลังจากนั้นจึงนำลงวางในบ่อกรอง (กรณีปลาบ่อ) หรือช่องกรอง (กรณีปลาตู้) หากต้องการความสะดวกรวดเร็ว อาจหาวัสดุอื่นกดทับไว้ก่อน เมื่อผ่านไปซักระยะ ผลิตภัณฑ์จะอุ้มน้ำและจมลงได้เอง การทำความสะอาด ให้ล้างด้วยน้ำสะอาด ไม่ควรนำไปตากแดด เพราะจะทำให้จุลินทรีย์ที่ช่วยกำจัดของเสียในผลิตภัณฑ์สูญสลายไป
ที่มา:
www.lesa.in.th/geo/geo_activities/rock_chart.ppthttp://www.ipst.ac.th/science/vocano.htmlhttp://www.srilava.com/thai-main.html
